الگوی نگارش طرح مداخل تاریخی دانش­نامه اهل بیت(ع)

الف) چهارده معصوم:

1-    زیست نامه (زندگی، القاب، کنیه ها، همسران و فرزندان و نسل، شهادت، و...)؛
2-    سیر تاریخی با نگاه بستر شناسی؛
3-    گونه شناسی اصحاب و یاران؛
4-    میراث علمی؛
5-    دیدگاه ها (فرقه های شیعه، اهل سنت، مستشرقان)؛
6-    سیره (فردی، سیاسی، اجتماعی، اخلاقی – تربیتی، علمی- فرهنگی،  اقتصادی و ...)؛
7-    منابع و پیشینه.

ب) شخصیت ها:

1-    اهمیت شخصیت(جایگاه علمی، تخصصی، اجتماعی و ...)؛
2-    زیست نامه (زندگینامه، پدر، مادر، ولادت، وفات، فرزندان نقش آفرین، و...)؛
3-    دیدگاه های دیگران نسبت به شخصیت (شیعه، اهل سنت، مستشرقان)؛
4-    رفتار سیاسی؛
5-    میراث علمی؛
6-    نقش شخصیت در تثبیت و گسترش شیعه؛
7-    دیدگاه اهل بیت درباره این شخصیت ها؛
8-    جریان شناسی حوادث مرتبط و متناسب؛
9-    گونه شناسی مشایخ و شاگردان؛
10-    توجه به زمینه ها و علت های انحراف از اهل بیت(ع) (درصورت داشتن انحراف)؛
11-    تأثیر انحرافات در دوره های بعدی؛
12-    بررسی منابع و پیشینه تحقیق.

تبصره: مناسب است که در بیان گزارش های زندگی به سیر تاریخی حوادث توجه است.

ج) القاب و کنیه ها:

1-    چگونگی به وجود آمدن؛
2-    وجه تسمیه؛
3-    واژه شناسی؛
4-    سیر تاریخی؛
5-    کارکردها: اجتماعی- سیاسی؛
6-    دیدگاه ها.

د) مکان ها و شهرها:

1-    پیشینه شهر؛
2-    وجه تسمیه؛
3-     جغرافیای شهر؛
4-    تاریخچه شهر قبل از اسلام؛
5-    معماری و شهرسازی؛
6-    اهمیت مدخل با توجه به ارتباط با اهل بیت(ع)؛
7-    میزان ارتباط شهر با اهل بیت(ع) (حضور اهل بیت، موطن اهل بیت و ...)؛
8-    گونه شناسی جمعیتی با تاکید بر عصر حضور؛
9-    شهر از منظر فرهنگی( مدرسه علمی اهل سنت، شیعه و ...)؛
10-     شخصیت های ساکن و مرتبط با اهل بیت(ع)؛
11-     علوم مرتبط با ائمه دراین شهر؛
12-     گرایش¬های دینی و مذهبی؛
13-    ارتباط با دیگر شهرها؛
14-     جایگاه شهر در روایات؛
15-     پیشینه و منابع.

سیاست:
1-    توجه به جنبه اثباتی؛
2-    توجه به نرم افزار بیش از سخت افزار(توجه به علما و شخصیت ها بیش از اماکن باشد)؛
3-    تقسیم بندی مباحث بر اساس موضوع و با توجه به نقش ائمه باشد.

هـ) فرقه ها:

1-    نام فرقه و وجه تسمیه؛
2-    پیدایش؛
3-    سیر تاریخی در عصر حضور و اشاره به بعد از آن؛
4-    ارتباط با ائمه؛
5-    ارتباط با اصحاب ائمه؛
6-    ارتباط با امامیه؛
7-    نقش فرقه در تحولات سیاسی و فکری؛
8-    سرانجام؛
9-    شخصیت ها؛
10-    میراث علمی؛
11-    اعتقادات؛
12-    دیدگاه ها در مورد آنها؛
13-    جغرافیای انسانی؛
14-    علل رشد و افول؛
15-    منابع و پیشینه.

و) قبایل و خاندان­ها:

1-   اهمیت؛

2-   ارتباط با امام؛

3-   ارتباط با تشیع مثل جعفی؛

4-   شخصیت های بزرگ؛

5-   میراث علمی این خاندان؛

6-   ارتباط با حکومت؛

7-   تطور فکری، سیاسی و ...؛

8-   نقش آنان در گسترش تشیع (خدمات علمی و فرهنگی، و ...).

ز) کتابشناسی:

1-   معرفی چند خطی کتاب(درآمد)؛

2-   اهمیت و ویژگی های کتاب؛

3-   معرفی نویسنده (از لحاظ شخصیتی، گرایش، تحصیلات، دیگر آثار و پژوهش ها، و ...)؛

4-   جایگاه علمی و تخصصی کتاب؛

5-   نام های اصلی و غیر مشهور کتاب؛

6-   محتوای کتاب؛

7-   ساختار؛

8-   روش و رویکرد؛

9-   استنادات؛

10- تأثیرات (بسامد)؛

11- تأثرات؛

12- نقدها- شروح؛

13- معرفی نسخ خطی و چاپی به صورت اجمالی.

ح) مفاهیم تاریخی:

1-   واژه شناسی (وجه تسمیه)؛

2-   سیر تاریخی؛

3-   ورود در روایات؛

4-   ورود در کتب؛

5-   سیر تطور.

ط) وقایع و حوادث:

1-   زمینه ها و علل رخداد؛

2-   گزارش اجمالی واقعه؛

3-   شخصیت­های مؤثر در واقعه؛

4-   دیدگاه­ها؛

5-   تأثیرات (نقش این واقعه در بوجود آمدن اندیشه ها و ...)؛

6-   کتب نوشته شده درباره­ ی واقعه؛

7-   نقش امامیه در واقعه؛

8-   ارتباط با امام، و روایات اهل بیت(ع) درباره آن؛

9-   روایات ائمه در مورد واقعه.